ความรู้เบื้องต้น
 อนุพันธ์ (Derivatives) คืออะไร
คือ สัญญาทางการเงิน ซึ่งมูลค่าของสัญญาจะขึ้นอยู่กับราคาของสินค้าอ้างอิง (Underlying Asset) ที่เปลี่ยนแปลงไปในอนาคต

Futures คืออะไร
คือ อนุพันธ์ประเภทหนึ่ง ที่ผู้ซื้อกับผู้ขายทำสัญญากันในวันนี้ ว่าจะซื้อจะขายสินค้าอ้างอิง (Underlying Asset) ณ ราคาที่ตกลงกันไว้ ในอนาคต

 การซื้อขาย FUTURES
ผู้ซื้อ และ ผู้ขาย มีภาระผูกพัน ที่ต้องซื้อขายตามที่ตกลงกัน
กรณีถือสัญญาจนหมดอายุ
» กำไร / ขาดทุนของผู้ซื้อและผู้ขาย จะขึ้นอยู่กับ "ราคาสินทรัพย์อ้างอิง" ที่เปลี่ยนแปลงไป
» "ผู้ซื้อ" (Long Position) จะได้ "กำไร" เมื่อ ราคาสินทรัพย์อ้างอิง "เพิ่มขึ้น" กำไร / ขาดทุน = ราาคาสินทรัพย์อ้างอิง - ราคา Futures ที่ซื้อไว้

ตัวอย่าง เช่น
ราคาสินทรัพยฺ์อ้างอิงเพิ่มขึ้นเป็น 14,500 บาท และราคา Futures ที่ซื้อไว้ = 14,000 บาท ดังนั้น
จะได้กำไร 14,500 - 14,000 = 500 บาท
» "ผู้ขาย" (Short Position) จะได้"กำไร" เมื่อ ราคาสินทรัพย์อ้างอิง "ลดลง"
กำไร / ขาดทุน = ราคา Futures ที่ขายไว้ - ราคาสินทรัพย์อ้างอิง

ตัวอย่าง เช่น
ราคา Futures ที่ขายไว้ 14,000 บาท และ ราคาสิงทรัพยฺอ้างอิงลดลงเป็น 13,800 บาท ดังนั้น
จะได้กำไร 14,000 - 13,800 = 200 บาท

 การล้างภาระผูกพัน

» สัญญาฟิวเจอร์สามารถปิดสถานะ หรือเรียกว่า Offset ได้โดย ไม่ต้องรอให้สัญญาหมดอายุ
» ผู้ซื้อ สามารถ ขาย เพื่อปิดสัญญาที่ตนได้ซื้อไว้
» ผู้ขาย สามารถ ซื้อ เพื่อปิดสัญญาที่ตนได้ขายไว้
» การซื้อขาย Futures เพื่อปิดฐานะ ด้องเป็นการซื้อขายที่เป็นสัญญาเดียวกัน คือครบกำหนดส่งมอบเดือนเดียวกัน (Series เดียวกัน)

 ศัพท์ที่ควรรู้

Arbitrageเป็นการค้ากำไรในตลาดฟิวเจอร์สโดยอาศัยความไม่สมดุลระหว่าง “ราคาฟิวเจอร์ส” กับ "ราคาปัจจุบัน" หากราคาทั้งสองเคลื่อนไหวไม่สมดุลกันก็จะสามารถทำการค้ากำไร ได้โดยการซื้อสินค้าในตลาดที่มีราคาถูกพร้อมๆ กับการขายสินค้าในตลาดที่ราคาแพง ซึ่งเป็นการทำกำไรโดยไม่มีความเสี่ยง การค้ากำไร (Arbitrage) จะช่วยผลักดัน ให้สินค้ามีการปรับราคาเข้าสู่จุดที่เหมาะสมได้เร็ว
Broker บริษัทที่เป็นสมาชิกของตลาด ซึ่งทำหน้าที่นายหน้าในการส่งคำสั่งซื้อหรือขายสัญญา ฟิวเจอร์สให้แก่ผู้ลงทุน
Call Market เป็นวิธีการซื้อขายในช่วง Pre-open โดยระบบซื้อขายจะนำคำสั่งเสนอซื้อขายทั้ง หมดในช่วงเวลาดังกล่าวมาคำนวณหาราคาที่ทำให้เกิดปริมาณการซื้อขายสูงสุด เป็นราคาเปิด
Cash Settlement การชำระราคาเป็นเงินสด ณ วันที่สัญญาหมดอายุ โดยเมื่อสัญญาฟิวเจอร์สครบ กำหนด จะเป็นการส่งมอบเงินสด โดยคำนวณจากส่วนต่างของราคาปัจจุบัน ณ วัน ส่งมอบนั้นๆ กับสถานะของราคาฟิวเจอร์สตามบัญชีที่ตนเปิดไว้กับโบรกเกอร์
Clearing House สำนักหักบัญชี หน่วยงานที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการชำระราคาการซื้อขายในตลาดอนุพันธ์
Closing Out การปิดสถานะ การที่ผู้ลงทุนล้างภาระผูกพันในอนุพันธ์ที่ตนทำไว้ ซึ่งการปิดสถานะสามารถทำได้ 2 กรณีคือ (1) เกิดจากการปฏิบัติตามที่กำหนดไว้ในสัญญา คือ มีการส่งมอบสินทรัพย์และ ชำระเงินในวันส่งมอบ (2) เกิดจากการทำธุรกรรมหักล้าง (Offsetting) ก่อนสัญญา จะครบกำหนดอายุ เช่น หากผู้ลงทุนซื้อฟิวเจอร์สที่อ้างอิงกับดัชนี SET50 ที่มีวันครบ กำหนดส่งมอบในเดือนมิถุนายน ผู้ลงทุนสามารถทำธุรกรรมหักล้างได้โดยเข้าไปขาย ฟิวเจอร์สที่อ้างอิงกับดัชนี SET50 ที่มีการส่งมอบในเดือนเดียวกัน เมื่อล้างสถานะแล้ว ผู้ลงทุนก็จะไม่มีภาระผูกพันต้องปฏิบัติตามสัญญาอีกต่อไป
Daily Price Limits ช่วงการเปลี่ยนแปลง ขอบเขตสูงสุดของการเคลื่ื่อนไหวของราคาฟิวเจอร์สที่นุญาตให้ทำการซื้อขายได้โดย ของราคาเสนอซื้อขาย ตลาดอนุพันธ์จะกำหนดขีดจำกัดของราคาในหนึ่งวันทำการว่าอยู่ในช่วง บวก/ลบไม่ ในแต่ละวัน (Daily เกินกี่เปอร์เซ็นต์ของราคาปิด (Settlement price) วันก่อนหน้า Price Limit)
Futures Contract สัญญาฟิวเจอร์ส สัญญาระหว่างคู่สัญญาสองฝ่ายที่ตกลงราคากัน ณ ปัจจุบัน และจะมีการส่งมอบสิน ทรัพย์ และชำระเงินในอนาคตตามราคาที่ได้ตกลงไว้ไม่ว่าราคาในขณะนั้นจะเป็นเท่าไร ก็ตามการทำสัญญาฟิวเจอร์สถือว่าทั้งสองฝ่ายมีภาระผูกพันต่อกันต้องปฏิบัติตาม
Futures Exchange ตลาดฟิวเจอร์ส ตลาดกลางซึ่งจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการสำหรับการซื้อขายสัญญาฟิวเจอร์ส
Futures Price ราคาฟิวเจอร์ส ราคาของสินค้าอ้างอิงที่ผู้ซื้อผู้ขายตกลงกันในสัญญาฟิวเจอร์ส
Hedge การป้องกันความเสี่ยง การซื้อหรือขายอนุพันธ์เพื่อบริหารความเสี่ยงของตน เช่น ผู้ที่มีความจำเป็นต้องซื้อน้ำมัน มีความเสี่ยงจากการที่ราคาน้ำมันอาจปรับตัวสูงขึ้น อาจใช้การซื้อฟิวเจอร์สที่อ้างอิงกับ ราคาน้ำมันเพื่อบริหารความเสี่ยง
Initial Margin เงินประกันขั้นต้น จำนวนเงินประกันขั้นต้นที่สำนักหักบัญชีหรือโบรกเกอร์กำหนดให้ผู้ลงทุนที่ซื้อขาย ฟิวเจอร์สต้องวางเพื่อเป็นหลักประกันว่าผู้ซื้อและผู้ขายจะไม่บิดพลิ้วจากการปฏิบัติตาม ภาระผูกพันของสัญญา
Last Trading Day วันซื้อขายวันสุดท้ายที่ตลาดอนุพันธ์อนุญาตให้สัญญาฟิวเจอร์สของเดือนส่งมอบหนึ่งๆมีการ ซื้อขายได้ เช่น TFEX กำหนดว่า การซื้อขายสัญญาฟิวเจอร์สที่อ้างอิงกับดัชนี SET50 ที่หมดอายุในเดือนหนึ่งๆ จะหยุดทำการซื้อขายในวันทำการก่อนวันทำการสุดท้ายของ เดือนที่สัญญาสิ้นสุดอายุ หลังสิ้นเวลาทำการของวันทำการสุดท้ายของการซื้อขาย สถานะคงค้างในสัญญาทั้งหมดจะต้องถูกปิดด้วย การส่งมอบ หรือ การหักชำระด้วย เงินสด
Limit Order คำสั่งซื้อขายที่ระบุราคาเสนอซื้อหรือขาย
Long Position สถานะซื้อ สถานะในสัญญาฟิวเจอร์สที่เกิดจากการซื้อสัญญาฟิวเจอร์ส ผู้ที่มีสถานะซื้อจะได้กำไร หากฟิวเจอร์สราคาสูงขึ้น
Maintenance Margin เงินประกันขั้นต่ำ ยอดคงเหลือขั้นต่ำของเงินประกันที่สำนักหักบัญชีหรือโบรกเกอร์กำหนดให้ต้องดำรง อยู่ในบัญชีเงินประกันของผู้ลงทุน ถ้ายอดคงเหลือตกลงต่ำกว่าระดับนี้ สำนักหักบัญชี ีหรือโบรกเกอร์จะเรียกผู้ลงทุนให้วางเงินประกันเพิ่ม เพื่อทำให้ดุลบัญชีมาร์จิ้นกลับมาอยู่ ู่ที่ระดับของเงินประกันขั้นต้น (Initial Margin)
Margin เงินประกันที่ผู้ซื้อและผู้ขายสัญญาฟิวเจอร์สต้องวางไว้กับสำนักหักบัญชีหรือโบรกเกอร์ เพื่อเป็นหลักประกันว่าผู้ซื้อและผู้ขายจะไม่บิดพลิ้วจากการปฏิบัติตามภาระผูกพันของ สัญญา หลังผู้ซื้อและผู้ขายทำการปิดสถานะในสัญญาและรับรู้กำไรขาดทุนแล้ว สำนัก หักบัญชีหรือโบรกเกอร์จะคืนยอดเงินคงเหลือในบัญชีมาร์จิ้นให้ผู้ลงทุน
Margin Call การเรียกเงินประกัน การที่สำนักหักบัญชีหรือโบรกเกอร์เรียกให้ผู้ลงทุนนำเงินประกันมาวางเพิ่ม เนื่องจาก ยอดเงินคงเหลือในบัญชีมีระดับต่ำกว่าเงินประกันขั้นต่ำ (Maintenance Margin) ที่กำหนดไว้
Mark-to-Market การปรับมูลค่าให้เป็น กระบวนการที่สำนักหักบัญชีหรือโบรกเกอร์ใช้เพื่อปรับสถานะในสัญญาฟิวเจอร์สของผู้ ลงทุนให้สะท้อนกับการเปลี่ยนแปลงของราคาฟิวเจอร์สในแต่ละวัน โดยสำนักหักบัญชี จะคำนวณส่วนต่างของราคาตลาดของสินทรัพย์อ้างอิงของฟิวเจอร์สในวันนั้นๆ เทียบ กับราคาฟิวเจอร์สตามบัญชีของผู้ลงทุน โดยหากในวันนั้นๆ เกิดกำไรขึ้นจะมีการ โอนเงิน กำไรที่เกิดขึ้นเข้าบัญชีของผู้ลงทุน และหากเกิดขาดทุนขึ้น เงินจะถูกหักออกจากบัญชี ของผู้ลงทุนเช่นกัน ทำให้บัญชีของผู้ลงทุนมีการปรับสถานะให้ตรงตามราคาตลาดทุกวัน
Settle or Settlement ราคาที่ใช้ชำระราคา เป็นราคาที่สำนักหักบัญชีใช้ในการปรับมูลค่าให้เป็นไปตามราคา (Price) ตลาด (Mark-to-market) โดยการคำนวณกำไรขาดทุนที่จะไปใช้ปรับยอดคงเหลือของ ผู้ลงทุน ราคาที่ใช้ชำระราคาอาจคำนวณจากราคาสุดท้ายหรือราคาเฉลี่ยของการซื้อขาย สัญญาฟิวเจอร์สในช่วงปิดตลาดในวันทำการหนึ่งๆ
Short Position สถานะขาย สถานะในสัญญาฟิวเจอร์สที่เกิดจากการขายสัญญาฟิวเจอร์ส ผู้ที่มีสถานะขายจะได้กำไร หากราคาฟิวเจอร์สมีค่าลดลง
Speculate การเก็งกำไร การที่เข้ามาซื้อขายสัญญาฟิวเจอร์สเพื่อหวังกำไรจากการที่ราคาฟิวเจอร์สในอนาคต เคลื่อนไหวไปในทิศทางที่ตนคาดคิด
Volume ปริมาณการซื้อขาย จำนวนของสัญญาฟิวเจอร์สที่มีการซื้อขายกันในวันนั้น